ลูกขาโก่งจริงหรือ

จะทราบได้อย่างไรว่าลูก “ขาโก่ง”? 

🦵 ลูกขาโก่งจริงไหม? วิธีเช็กอาการเบื้องต้นและความเชื่อผิด ๆ ที่คุณแม่ต้องรู้

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านมักกังวลเมื่อเห็นลูกน้อยวัยเริ่มหัดยืนมีลักษณะ “ขาโก่ง” โดยเฉพาะช่วงอายุ 6 เดือนขึ้นไป หรือสงสัยว่าท่าอุ้มของตัวเองจะส่งผลต่อรูปทรงกระดูกของลูก บทความนี้จะช่วยคลายความกังวล พร้อมแนวทางตรวจเช็กและดูแลอย่างถูกวิธี

👶 ทำไมเด็กเล็กส่วนใหญ่ถึงดูเหมือนขาโก่ง?

เด็กอายุต่ำกว่า 2 ขวบที่มีลักษณะขาโก่ง (Bowleg) ส่วนใหญ่ถือเป็นภาวะปกติ ไม่ต้องรักษา เพราะเกิดจากปัจจัยทางธรรมชาติ เช่น

• พื้นที่จำกัดในครรภ์: ขณะอยู่ในท้องแม่ ลูกต้องงอแขนและขาเพื่อให้พอดีกับพื้นที่ ส่งผลให้เส้นเอ็นและกล้ามเนื้อบางส่วนตึงไม่เท่ากัน
• การพัฒนาตามวัย: หลังคลอด แขนขาจะค่อย ๆ เหยียดตรงขึ้นเอง และจะดูตรงมากขึ้นเมื่ออายุประมาณ 2 ขวบ

✅ ภาวะนี้พบได้ในเด็กเกือบทุกคน และจะหายไปเองเมื่อโตขึ้น

🩺 วิธีตรวจเช็ก “ขาโก่ง” ด้วยตัวเองง่าย ๆ ที่บ้าน

คุณแม่สามารถสังเกตเบื้องต้นได้ด้วยขั้นตอนง่าย ๆ ดังนี้

1. ให้ลูกนอนหรือยืนในท่าเหยียดขาตรง
2. จับ ตาตุ่มด้านใน ทั้งสองข้างให้ชิดกันมากที่สุด
3. สังเกตระยะห่างของข้อเข่าด้านใน

ผลลัพธ์	ความหมาย
ไม่เกิน 5 เซนติเมตร	ปกติ
มากกว่า 5 เซนติเมตร	อาจผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์

⚠️ หากพบเท้าบิดเข้าด้านใน (Toe-in) หรือขาโก่งร่วมกับตัวเตี้ยผิดปกติ ควรพบกุมารแพทย์หรือศัลยแพทย์กระดูกเด็กโดยเฉพาะ

🚨 สัญญาณอันตรายที่ควรพาไปพบแพทย์

แม้กว่า 99% ของเด็กจะมีภาวะขาโก่งแบบปกติ แต่หากพบอาการต่อไปนี้ อาจเป็นสัญญาณของโรคกระดูก เช่น ขาดวิตามินดี หรือ โรคทางพันธุกรรม

• ขาโก่งร่วมกับตัวเตี้ยผิดปกติ
• มีความผิดปกติของกระดูกแขนหรือส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย
• ขาโก่งเพียงข้างเดียว หรือโก่งรุนแรงชัดเจน

🩹 หากเป็นความผิดปกติจริง แพทย์อาจพิจารณาการรักษาด้วยการผ่าตัดหรือรองเท้าพิเศษ

❌ เคลียร์ชัด! 3 ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับภาวะขาโก่ง

ความเชื่อ	ข้อเท็จจริงทางการแพทย์
ดัดขาหลังอาบน้ำช่วยให้ขาตรง	❌ ไม่จริง และอาจทำให้ลูกเจ็บ
ใส่ผ้าอ้อมสำเร็จรูปทำให้ขาโก่ง	❌ ไม่จริง ผ้าอ้อมไม่มีผลต่อกระดูกขา และยังช่วยพยุงข้อสะโพกได้
อุ้มเข้าสะเอวทำให้ขาโก่ง	❌ ไม่จริง ท่านี้ปลอดภัยและช่วยรักษาภาวะข้อสะโพกเคลื่อนได้

🤱 ท่าอุ้มที่ถูกต้องและปลอดภัย

คำถามยอดฮิต: “การช้อนใต้วงแขนทั้งสองข้างแล้วยกขึ้น” เหมาะสมหรือไม่?
คำตอบคือ ✅ เป็นท่าที่ถูกต้องและปลอดภัย

ข้อควรระวัง:

• ห้ามจับหรือดึงที่ “ข้อมือ” หรือ “แขนเพียงข้างเดียว” เพื่อยกตัวลูก
• เพราะอาจทำให้ข้อศอกหรือข้อไหล่เคลื่อนได้ง่ายในเด็กเล็ก

📖 อ้างอิงจาก: คู่มือเลี้ยงลูก สำหรับคุณแม่มือใหม่ โดย รศ.(คลินิก)แพทย์หญิงสุนทรี รัตนชูเอก และ คุณพิชามญชุ์ เลิศธนาไพจิตร